Version:
Dziś 21 grudnia 2014 r.

ORGANIZACJE KULTURALNE I SPOŁECZNO-OBYWATELSKIE W HOUSTON

Polacy uczestniczyli w historii i rozwoju Teksasu od roku 1836, kiedy Feliks Wardzinski, Michał Dembinski i Fryderyk Łemski walczyli u boku Samuela Houstona i Jamesa Fannina o niepodległosc tego regionu. Historia emigracji naszych przodków do Lone Star State zawiera dwie kolejne duze fale: emigracje do Panny Marii w powiecie Karnes w roku 1854, oraz do Waverly w powiecie Walker w roku 1867. Emigranci ci przyniesli do Teksasu swoja culture i wiare katolicka i zbudowali tutaj swoje domy i koscioły. Obecnie, działalnosc teksanczykow i houstonczyków polskiego pochodzenia odbywa sie w ramach szeregu organizacji, wiekszosc ktorych ma character nieobliczonych na dochod organizacji uzytecznosci publicznej, czyli jest zwolniona od podatku dochodowego.

Pierwszą organizacją polską w Houston byl Dom Polski (Polish Home) założony w roku 1891 jako siedziba Polskiego Związku Narodowego, organizacji samopomocy, ktora wkrótce utworzyła trzy oddziały w Houston. W roku 1918 wzniesiono odzielny budynek. W roku 1950 Dom Polski istnial jako organizacja dobroczynna i edukacyjna. W roku 1974 wzniesiono nowy budynek w połnocnej czesci Houston. Poczawszy od lat 1970-tych działalnosc Domu Polskiego była koordynowana przez pp. Adama i Antonine Mazewskich. W miare jak centrum aktywnosci Polakow w Houston przesuwało sie w strone Parafii pod wezwaniem Matki Boskiej Czestochowskiej, Dom Polski zawiesił swoja działalnosc. Strona internetowa, www.pna-znp.org
 

Kongres Polonii Amerykanskiej, Oddział Teksaski (KPA-OT, Polish American Congress, Texas Division) jest oddziałem najwazniejszej organizacji Polonii amerykanskiej: Kongresu Polonii Amerykanskiej z siedziba w Chicago. KPA został załozony w Buffalo, NY, w roku 1944. Reprezentuje obecnie okolo 10 milionów Amerykanów polskiego pochodzenia (amerykanski spis ludnosci z roku 2000 podaje cyfre 9 milionow). Od 1972 KPA-OT istnieje jako organizacja niedochodowa w Swietle prawa stanu Teksas. Działalnosc KPA-OT zawiera elementy kulturalne i społeczne oraz elementy samopomocy. Nacisk kładzie sie na edukacje osób polskiego pochodzenia w dziedzinach takich jak prawa, przywileje i obowiazki obywateli amerykanskich. KPA-OT współpracuje z Zarzadem KPA i z Fundacja Dobroczynna KPA (PAC Charitable Foundation) w promowaniu wachlarza zwiazków z wolna Polska. Trzy kategorie członków to organizacje polonijne, członkowie indywidualni oraz członkowie stowarzyszeni, ci ostatni bez prawa głosu. Pierwszym przewodniczacym KPA-OT był ks. (obecnie biskup Amarillo) John W. Yanta. Obecnym przewodniczacym jest dr Marian Kruzel.
KPA-OT brał udział w informowaniu społeczenstwa amerykanskiego o potecjale (obecnie zrealizowanym) polskiego członkostwa w NATO. Obecnie, KPA-OT bierze udział w kampanii informowania czynnikow rzadowych w USA o korzysciach płynacych ze zwolnienia obywateli polskich z koniecznosci uzyskiwania wiz wjazdowych do Stanów Zjednoczonych, oraz o moralnej słusznosci takiego kroku. KPA-OT bierze równiez udział w zwalczaniu oszczerczych pomówien dotyczacych okresu drugiej wojny Swiatowej w Polsce, szczególnie w odniesieniu do Holokaustu, i w edukowaniu społeczenstwa amerykanskiego w sprawie sytuacji Polski w latach 1945–1989, gdy była ona uzalezniona od Zwiazku Sowieckiego. Strona internetowa, www.polishamericancongresstexas.com
Polskie Towarzystwo Genealogiczne w Teksasie (PTGT, Polish Genealogical Society of Texas) zostało załozone w roku 1982 w celu ułatwienia badan polskiego pochodzenia jego członków. Towarzystwo wspiera zwłaszcza badania i popularyzacje historii Polaków w Teksasie oraz organizuje wykłady i inne imprezy o charakterze społeczno-obywatelskim. Kluczowa role w załozeniu Towarzystwa odegrali Brat Christopher Golla i p. Anna Borski Campo. Członkowie PTGT spotykaja sie kilka razy do roku w celu wymiany informacji i pogłebienia wiedzy genealogicznej poprzez kontakt z zaproszonym wykładowca. Zakres tematów jest szeroki i obejmuje zródła, fakty i metody weryfikowania informacji oraz inne tematy zwiazane z badaniami genealogicznymi. Czasopismo PTGT „Polskie Slady“ (Polish Footprints) jest publikowane trzy razy w roku i stanowi prawdziwy skarbiec informacji o polskiej imigracji do Teksasu, jak równiez informacji genealogicznych o szerszym znaczeniu. Indeks nazwisk wymienionych w dotychczasowych wydaniach znajduje sie na stronie internetowej Towarzystwa. Pełen Indeks Nazwisk jest publikacja dostepna dla członkow opłacajacych składki. Indeks ten jest uzywany do identyfikacji członków i nazwisk bedacych przedmiotem badan, linii genealogicznych, dat imigracji, rodzinnych miejscowosci w Polsce oraz miejsc zamieszkania w USA. Obecnym przewodniczacym PTGT jest p. Barbara Lee. Strona internetowa, http://www.pgst.org


Teksaski Oddzial Fundacji Kosciuszkowskiej (TOFK, Texas Chapter of the Kosciuszko Foundation) został załozony w roku 1993 w celu wspierania działan Zarzadu Fundacji w Nowym Jorku, takich jak popieranie wymiany kulturalnej miedzy Polska i Stanami Zjednoczonymi i zwiekszanie znajomosci polskiej kultury i historii wsród Amerykanów. Regionalne oddziały Fundacji maja siedziby w Chicago, Denver, Houston, Filadelfii, Pittsburghu, oraz w Poludniowej Kaliforni, Południowej Nowej Anglii i w zachodniej czesci Stanu Nowy Jork. Fundacja Koscuszkowska jest organizacja członkowska utrzymywana ze składek i darow członków oraz innych organizacji i korporacji. Jej działalnosc obejmuje przyznawanie róznego typu stypendiów, programy badawcze w Polsce dla doktorantów i badaczy uniwersyteckich z USA, nauczanie angielskiego w Polsce, utrzymywanie programów studiów polonistycznych na niektórych uniwersytetach w USA, konkurs chopinowski, wykłady i wystawy.
OTFK uczestniczy w tej działalnosci poprzez organizacje (od roku 1999) dorocznego koncertu fortepianowego z udziałem zwyciezcy konkursu chopinowskiego w Nowym Jorku, oraz przez sponsorowanie rozmaitych polskich imprez w Houston (takich jak wieczór poetycki Adama Zagajewskiego w 2002 roku). Oddział Teksaski współdziała z Zarzadem Fundacji w Nowym Jorku i z programem studiów slawistycznych na Rice University w wyborze i zapraszaniu polskiego uniwersyteckiego humanisty w celu prowadzenia wykładów z polskiej literatury i z jezyka polskiego. Oddział bierze równiez udział w corocznym wyborze dwóch studentów z Teksasu lub sasiednich stanów, którzy otrzymuja od Fundacji stypendium na udział w programie letnich studiów w Polsce. Przewodniczacy i członkowie Zarzadu OTFK sa wybierani w trakcie dorocznego obiadu wyborczego. Dotychczasowymi przewodniczacymi OTFK byli Edward Burdzinski (1993–1994), Marek Kimmel (1994–1998), Wojciech Kic (1998–1999), Waldemar Priebe (1999–2001), Joseph Kotarba (2001–2002), Anna Banach-Aikin (2002–2004) oraz ponownie Waldemar Priebe (od 2004). Kontakt, wp@wt.net



Forum Polonia Houston zostało załozone w roku 1997 jako platforma dyskusji dla organizacji polskich w rejonie Houston. Ostatecznie, Forum przybralo forme Strony internetowej i najobszerniejszego zródła informacji o społecznosci polskiej w Houston. Do konca roku 2006 Strone ta odwiedzono az 400.000 razy (www.forum-polonia-houston.com). Forum Polonia nie jest organizacja w Scisłym tego słowa znaczeniu, ale raczej miejscem, w którym polskie organizacje, instytucje i imprezy moga wymieniac informacje oraz informowac społecznosc Houston o wydarzeniach kulturalnych i rozrywkowych w społecznosci polskiej. Organizatorem Forum Polonia jest dr Zbigniew Wojciechowski, który obecnie jest równiez konsulem honorowym Rzeczpospolitej Polskiej w Houston. Jest on odpowiedzialny za utrzymanie Strony internetowej i za jej zawartosc. Dostarcza on równiez funduszy na utrzymanie Strony. Wielka role w utrzymaniu Strony odgrywa tez p. Anna Witas, która zajmuje sie jej oprawa graficzna i technicznym utrzymaniem.
Organizacje i instytucje obecne na Stronie internetowej pod nazwa Forum Polonia to Odział Teksaski Kongresu Polonii Amerykanskiej, Oddział Teksaski Fundacji Kosciuszkowskiej, Ognisko Polskie, Polski Zwiazek Narodowy, Polska Parafia pod wezwaniem Matki Boskiej Czestochowskiej, „Sarmatian Review“ i Radio Courier. Powyzsza lista jedynie w skrócie przedstawia informacje dostarczane przez Forum Polonia. Liczne fotografie z wydarzen kulturalnych i rozrywkowych sa ciagle wystawiane na tej Stronie internetowej, i zarówno zawiadomienia biezace jak i archiwa dostarczaja obfitego materiału dla poszukujacych. Wsród innych osiagniec dr. Wojciechowskiego i p. Wojciechowskiej nalezy wymienic doroczny Polski Festiwal Filmowy w Houston, który odbył sie po raz ósmy w listopadzie 2006. Kontakt, forpol@mindspring.com
 

Polski Instytut w Houston i „Sarmatian Review“ (Polish Institute of Houston and Sarmatian Review) sa ze soba zwiazane. Polski Instytut w Houston został załozony w roku 1999 jako niedochodowa organizacja, której głównym celem była kontynuacja publikacji „Sarmatian Review“, akademickiego czasopisma ukazujacego sie trzy razy w roku i poswieconego sprawom Polski i Europy Srodkowej. „Sarmatian Review“ jest kontynuacja pisma „Houston Sarmatian“ publikowanego od roku 1981 pod auspicjami houstonskiego oddziału Polskiego Instytutu Naukowego w Nowym Jorku. W roku 1988 czasopismo zmieniło nazwe na „Sarmatian Review“. Jego strona internetowa jest utrzymywana pod auspicjami uniwersytetu Rice (www.ruf.rice.edu/~sarmatia), zas archiwa sa dostepne w Bibliotece Europy Srodkowej i Wschodniej (www.ceeol.com).
„Sarmatian Review“ publikuje artykuły naukowe na tematy zwiazane z Polska i nie-niemieckojezyczna Europa Srodkowa i wschodnia. Publikuje takze tłumaczenia tekstów historycznych i kulturalnych. Kazdy numer zawiera około tuzina recenzji ksiazek, głównie z dziedziny humanistyki. Katalog Hollisa na uniwersytecie Harvard opisuje „Sarmatian Review“ w nastepujacy sposób: „Sarmatian Review“ jest czasopismem naukowym poswieconym historii, kulturze i społeczenstwu Srodkowej i wschodniej Europy, z naciskiem na Polske, okres posowiecki, oraz emigracje do Ameryki i kwestie etniczne. Najnowsze numery omawiaja zagadnienia takie jak religia i panstwo, Srodki masowego przekazu, cenzura, edukacja, literatura, stosunki narodowosciowe, rzad i polityka.“
Artykuły o „Sarmatian Review“ ukazały sie we „Frankfurter Allgemeine Zeitung“ (23 lutego 2002), w „Przegladzie Humanistycznym“ (nr 2, t. 50, 2006) i w wielu innych czasopismach i ksiazkach. Przedruki artykułów z „Sarmatian Review“ sa zbyt liczne, aby je wymieniac. Recenzje ksiazek z „Sarmatian Review“ sa cytowane w w materiałach reklamowych wielu amerykanskich wydawców. „Sarmatian Review“ jest finansowany przez prenumerate i dary pieniezne. Pismo jest redagowane przez dr Ewe Thompson, profesora slawistyki na uniwersytecie Rice. Kontakt, sarmatianreview@yahoo.com

Towarzystwo Chopinowskie w Houston (TCH, Chopin Society of Houston) zostało załozone w styczniu roku 2000. TCH jest organizacja niedochodowa o statucie 501(c)(3), istniejaca w tej samej formie, pod ta sama nazwa, z tymi sami celami i struktura od czasu uzyskania swojego statusu. Celem organizacji jest kształcenie młodziezy od wieku przedszkolnego do licealnego w zrozumieniu i umiejetnosci wykonywania muzyki Fryderyka Chopina. Cel ten jest osiagany przez organizacje konkursów, klas mistrzowskich i warsztatów pianistycznych z udziałem młodych pianistów.
W roku 1999, przed załozeniem TCH, grupa nauczycieli gry na fortepianie, repezentujaca uczniów liceów i studentów, zorganizowała konkurs fortepianowy, w którym wzieło udział 60 uczestników. Sukces pierwszego konkursu zachecił organizatorów do załozenia Towarzystwa. Drugi konkurs odbył sie w roku 2001 i uczestniczyło w nim 100 osób. Jurorami konkursów sa wysokiej klasy muzycy. Przyznaja oni trzy nagrody na kazdym z trzech poziomów. Nagrody składaja sie z pewnej sumy pieniedzy oraz medali i materiałów edukacyjnych. Laureaci sa umieszczeni na stronie internetowej TCH. TCH zorganizowało Klasy Mistrzowskie, w których młodzi pianisci odtwarzaja muzyke Chopina, biora udział w konkursach poetyckich i eseistycznych oraz w konkursach dotyczacych zycia i muzyki Chopina. Ich nauczycielami sa muzycy Swiatowej klasy. Pierwsza Klasa Mistrzowska została zorganizowana w roku 2000, z udziałem 25 studentów, druga w roku 2002 miała 60 uczestników. www.chopinsocietyofhouston.org/

 

zródła: informacje uzyskane od kierowników i prezesów polskich organizacji w Houston
informacje z internetu

 


Dodano: 2009-12-07 | aktualizowano: 2013-01-16 22:17:01 | odsłon: 4306

Marek Kimmel

Projekt Krzysztof Adamski KOMPANIA TWCZA - Projektowanie stron internetowych